Ngày tháng Văn khoa

Văn khoa trong chiến tranh
Thật ra, Văn khoa hồi ấy, giữa không khí chiến tranh nóng bỏng bao trùm đời sống, còn rất nhiều thiếu thốn và bất tiện để có thể xem là một trường đại học đúng nghĩa. Tòa nhà trên đường Cường Để này (nay là Đinh Tiên Hoàng) vốn là một cơ sở quân đội phòng vệ Phủ Thủ tướng, nhường chỗ cho nhà trường chuyển đến, nhưng vẫn giữ một phần diện tích cho mục đích quân sự, với hàng rào kẽm gai ngăn cách. Dãy phòng học một tầng ở khu nhà B bây giờ, mái thấp, nóng bức, với những chiếc ghế hàn vỉ sắt làm rách quần những sinh viên đãng trí. Để đến giảng đường học môn văn minh Việt Nam, môn học thường phải đi sớm để giữ chỗ vì quá đông sinh viên nghe giảng, phải đi lên cầu thang cạnh một nhà vệ sinh luôn bốc mùi, đến nỗi có lần thầy Thanh Lãng nói đùa cái mùi đó là đặc trưng của Trường Văn khoa!
Nhưng Văn khoa để lại ấn tượng sâu đậm không phải vì cảnh quan mà vì những con người đáng quý trọng. Có lần, giờ tan học qua lâu, thầy Kim Định với chiếc áo dài trắng như một đạo sĩ, còn nán lại trên hành lang giải thích thêm cho chúng tôi về triết lý an vi. Thầy Lê Xuân Khoa lịch thiệp, bận công việc ở Viện Đại học, dành những buổi tối dạy cho chúng tôi môn triết học Ấn Độ. Có thể nói Văn khoa Sài Gòn là nơi tập hợp nhiều khuôn mặt trí thức tiêu biểu của miền Nam thời ấy. Văn khoa cũng là nơi phát khởi những khuynh hướng học thuật mới mẻ, những phong cách độc đáo trong biên khảo, trước tác và dịch thuật. Những bộ sách về lịch sử triết học và văn học, về lý thuyết và phương pháp luận sử học, nhân học, ngữ học, phê bình văn học… của các giáo sư Đại học Văn khoa chắc chắn sẽ được các thế hệ sau kế thừa.
Năm hòa bình đầu tiên
Mùa hè năm 1975, mọi thứ được sắp xếp lại, các thầy cô giáo dự lớp học chính trị riêng, sinh viên nghe giảng riêng, sau đó mỗi thầy được cử đến một tổ sinh viên để cùng thảo luận. Học chính trị xong, chúng tôi học chuyên môn với các thầy cô đến từ Hà Nội. Hầu hết thầy cô giáo Văn khoa ở lại đều không lên lớp mà chỉ nghiên cứu thuần túy, một ít người chuyển sang dạy Hán Nôm hay ngoại ngữ. Hoàn cảnh đổi thay nhưng tình thầy trò không thay đổi: những ngày đầu tháng 5 thầy Lê Thành Trị cùng sinh viên chuẩn bị hội trường đón tiếp đoàn giáo sư miền Bắc do ông Phạm Như Cương dẫn đầu; các thầy Lý Chánh Trung, Lê Tôn Nghiêm, Trần Thái Đỉnh lên thăm chúng tôi trồng cây trên Chánh Phú Hòa; thầy Thanh Lãng đến dự Hội Tết Văn khoa năm hòa bình đầu tiên…
Tôi còn nhớ một buổi tối trong năm học chuyển tiếp đó, khi đến cư xá Thanh Quan, tôi chứng kiến thầy Phạm Văn Diêu và thầy Nguyễn Lộc, hai người đồng hương Quảng Ngãi, đều là chuyên gia về Nguyễn Du và Truyện Kiều, lần đầu gặp nhau chuyện trò tâm đắc về nghiên cứu văn học cổ điển ở hai miền. Khoa ngữ văn của chúng tôi từ đó là nơi quy tụ những thầy giáo muốn tìm một chỗ bình yên để làm khoa học: Nguyễn Văn Trung, Bửu Cầm, Phạm Hữu Lai, Trần Trọng San, Lưu Khôn, Nguyễn Tri Tài, Nguyễn Khuê… Những cuốn sách có thể chịu cảnh im lìm bám bụi trong phòng đọc hạn chế, nhưng người làm khoa học thì phải vượt qua hoàn cảnh, không để mình bám bụi, và rồi những cuốn sách mới sẽ tiếp tục ra đời.
Từ ngày thành lập Đại học Văn khoa Sài Gòn (1.3.1957) đến nay đã 60 năm. Tôi thầm nghĩ, một may mắn của đời mình là chứng kiến gần ba phần tư thời gian lịch sử đó của ngôi trường, từ thời sinh viên đến khi sắp về hưu, gắn bó với từng phòng học, từng dãy hành lang, thư viện và những khuôn mặt lúc cởi mở lạc quan, khi đăm chiêu sầu khổ, nhưng luôn ấp ủ những hoài bão khoa học.

Giáo sư – Tiến sĩ Huỳnh Như Phương
Nguồn: Báo Thanh niên

Công bố biểu trưng chính thức kỷ niệm 60 năm hình thành và phát triển Trường

Tham dự chương trình có PGS.TS. Võ Văn Sen – Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng; TS. Lê Hữu Phước – Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng; TS. Nguyễn Khắc Cảnh, nguyên Phó Bí thư Đảng ủy, nguyên Phó Hiệu trưởng, Giám đốc Trung tâm Ngoại ngữ nhà trường; Hội đồng đánh giá, các tác giả dự thi cùng đại diện các đơn vị, cán bộ, giảng viên và sinh viên Trường.
Mở đầu chương trình, đồng chí Nguyễn Tất Toàn – Phó Trưởng phòng Truyền thông và Tổ chức Sự kiện, Bí thư Đoàn trường giới thiệu về cuộc thi: “Cuộc thi thiết kế biểu trưng kỷ niệm là hoạt động mở đầu trong chuỗi các hoạt động kỷ niệm 60 năm hình thành và phát triển Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM (1957 – 2017), do Đoàn Thanh niên Trường phát động từ tháng 9 đến 12-2016. Ban Tổ chức đã nhận được gần 30 tác phẩm dự thi từ các tác giả trong và ngoài trường. Các biểu trưng dự thi đã thể hiện được nội dung kỷ niệm 60 năm hình thành và phát triển Trường, gắn với triết lý giáo dục của nhà trường: Giáo dục toàn diện – Khai phóng  – Đa văn hóa, cũng như thể hiện tầm nhìn và sứ mạng của Trường.”

Đồng chí Nguyễn Tất Toàn, Phó Trưởng phòng Truyền thông và Tổ chức Sự kiện. Bí thư Đoàn trường phát biểu.


Sau khi tiến hành bình xét, Hội đồng đánh giá đã chấm và lựa chọn được 4 tác phẩm xuất sắc nhất:
 

Những biểu trưng đã đạt giải.


Với thiết kế số 60 cách điệu kết hợp cùng các khối hình tượng: Khuê Văn Các, chặng đường phát triển và tiếng tù và vang vọng, thể hiện vai trò và sứ mạng của nhà trường trong quá trình hình thành và phát triển, tác giả Nguyễn Hồng Bích Ngân (Sinh viên năm 4 khoa Mỹ thuật Công nghiệp, trường ĐH Tôn Đức Thắng TPHCM) đã đạt giải Nhất cuộc thi. Ngoài ra, ba giải Khuyến khích thuộc về các tác giả Lê Nguyễn Hoàng Huy (Sinh viên năm 3 khoa Giáo Dục), Trần Văn Nghĩa (Văn phòng Dự án 1 – Trung tâm Phát triển Vùng SENA) và Huỳnh Nguyễn Quốc Thịnh (Sinh viên năm 4 khoa Giáo dục)

Biểu trưng đạt giải nhất cuộc thi của tác giả Nguyễn Hồng Bích Ngân.


Đến tham dự chương trình, PGS.TS. Võ Văn Sen chia sẻ: “Trên chặng đường 60 năm hình thành và phát triển nhà trường, phải kể đến sự đóng góp từ phía các thầy cô, các bạn sinh viên để tạo nên một ngôi trường ĐH KHXH&NV với những thành công vượt bậc trên con đường nghiên cứu hôm nay. Trong hoạt động thiết kế biểu trưng chào mừng 60 năm hình thành và phát triển Trường, BGH nhà trường rất vui mừng vì sự tham dự nhiệt tình không chỉ của cá giảng viên, sinh viên trong trường, mà còn đến từ sinh viên các trường khác. Điều đó cho thấy sự yêu mến, ủng hộ của các bạn trẻ đối với trường ĐH KHXH&NV.”

PGS.TS. Võ Văn Sen chia sẻ cảm nghĩ.


BTC cũng đã tiến hành trao giải thưởng cho các tác giả đạt giải và giấy chứng nhận cho các tác giả dự thi.

TS. Lê Hữu Phước trao giấy chứng nhận cho các sinh viên tham gia cuộc thi thiết kế biểu trưng.


TS. Lê Hữu Phước trao giấy khen và hoa cho ba thí sinh đạt giải khuyến khích.


PGS.TS. Võ Văn Sen trao giấy khen và hoa cho thí sinh đạt giải nhất.


BGH nhà trường, giảng viên và sinh viên cùng chụp ảnh lưu niệm.

Tất Toàn, Mai Phương

Ý nghĩa biểu trưng chính thức kỷ niệm 60 năm hình thành và phát triển trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM

1. Biểu trưng mang hình ảnh cách điệu của chữ số 60 với cột mốc thời gian 1957 – 2017 ở cuối:
Thể hiện chặng đường 60 năm hình thành và phát triển của Trường Đại học Khoa Học Xã Hội và Nhân Văn, ĐHQG-HCM.

Biểu trưng chính thức kỷ niệm 60 năm hình thành và phát triển trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM. Tác giả: Nguyễn Hồng Bích Ngân.


2. Thiết kế được tạo nên từ các khối hình tượng: 
Khối hình tượng Khuê Văn Các có tên trường bằng tiếng Anh viết tắt (USSH): là logo của Trường, được thể hiện ở vị trí trung tâm của biểu trưng, là hình ảnh nhận diện chính thức của trường ĐH KHXH&NV.
– Khối hình tượng số 60 được thiết kế với từ 2 biểu tượng chính:
* Biểu tượng chặng đường phát triển: qua 3 đường cong vững chải, vươn cao thể hiện chặng đường hình thành và phát triển của nhà trường qua ba giai đoạn: ĐH Văn Khoa – ĐH Tổng Hợp – ĐH KHXH&NV; đồng thời cũng thể hiện là triết lý giáo dục của nhà trường được hình thành từ 3 nền tảng: Giáo dục toàn diện – Khai phóng –  Đa văn hoá.
* Khối hình tượng Khuê Văn Các – kiến trúc tiêu biểu nằm trong văn miếu – Quốc Tự Giám, được xem là trường Đại học đầu tiên của Việt Nam, cái nôi của KHXH&NV – nằm trên khối hình tượng cho thấy nhà trường là sự tiếp nối truyền thống của nền giáo dục đại hoc Việt Nam; là trung tâm của cả nước đào tạo, nghiên cứu về KHXH&NV đang vươn lên trong sứ mệnh trở thành đại học nghiên cứu mang tầm khoa học và quốc tế.
– Hình tượng chiếc tù và: được thiết kế theo hình xoắn ốc như những âm thanh vang rộng, thể hiện sự lan tỏa về vai trò và sứ mệnh của Nhà trường như một trung tâm văn hóa có hội tụ, kết tinh và lan tỏa. Đồng thời thể hiện tinh thần kiến tạo, hội nhập của đội ngũ tri thức Nhà trường.

Tác giả: Nguyễn Hồng Bích Ngân

Thuyết minh về biểu trưng trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM

Về miêu tả cấu trúc: 
Logo hình bầu dục, ngoài cùng là dải màu xanh tượng trưng cho bầu trời, vũ trụ, ghi tên Trường, nửa dưới và tên Đại học Quốc gia TP.Hồ Chí Minh, nửa trên; bên trong là hình quả Địa cầu màu đỏ; ở vị trí trung tâm là hình tượng Khuê văn các, Văn miếu Quốc Tử giám, màu vàng chứa 4 chữ cái USSH là tên viết tắt tiếng Anh của Trường.
Như vậy, Logo đã thể hiện đầy đủ tên của Trường, có tên viết tắt tiếng Anh và tên của Đại học Quốc gia TP.Hồ Chí Minh, là đơn vị chủ quản cấp trên của Trường.

Logo trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM.


Về ý nghĩa biểu tượng:
Thể hiện các khía cạnh sau:
1. Hình tượng Khuê văn các, Văn miếu Quốc Tử giám – Biểu tượng nền Văn hiến dân tộc và trường Đại học đầu tiên của Việt Nam – thể hiện: 
– Trường ĐHKHXH&NV có cội nguồn lịch sử rất lâu đời, là sự tiếp nối của truyền thống đại học của dân tộc;
– Trường ĐHKHXH&NV với hình tượng Khuê văn các giữa Địa cầu vừa là sự  kết tinh văn hiến dân tộc, vừa là sự hội tụ, chắt lọc những tinh hoa văn hoá nhân loại.
2. Tổng thể cấu trúc hình khối:
– Logo hình bầu dục cũng trượng trưng là hình tròn – Dương; bên trong là Khuê văn các tượng trưng hình vuông – Âm. Logo là biểu tượng Âm – Dương hoà hợp để vận động, phát triển, sinh sôi;
– Vòng xanh ngoài cùng là vũ trụ (Trời) bao bọc Địa cầu bên trong với chính tâm hình tượng Khuê văn các là Đất nước-dân tộc: TRỜI – ĐẤT – ĐẤT NƯỚC&DÂN TỘC.
– Màu sắc: màu xanh là Thiên thanh (Trời); màu vàng là Thổ hoàng (Đất); màu đỏ là Xích tử (Nhân). Như vậy màu sắc Logo tượng trưng: Thiện – Địa – Nhân nhất thể
– Cấu trúc hình khối gồm Thiên – Địa – Nhân;  Vũ trụ – Địa cầu – Đất nước; Xanh – Đỏ – Vàng đều là 3 là số đủ Âm Dương, vì 3 = 1 (số dương) + 2 (số âm) là con số của sự vận động, khai mở, sinh sôi và phát triển.
Tóm lại
Logo của Trường thể hiện cội nguồn lịch sử, sự tiếp nối truyền thống GDĐH nước nhà; sự kết tinh truyền thống văn hoá dân tộc và chắt lọc tinh hoa văn hoá nhân loại; thể hiện vũ trụ luận phương Đông là Âm – Dương hoà hợp; Thiên – Địa – Nhân nhất thể mang đến sự vận động, khai mở, sinh sôi và phát triển.

Ban biên tập

Sản phẩm dự thi thiết kế biểu trưng 60 năm thành lập trường

1. Thiết kế số 001 – Lê Trung Thành:
le-trung-thanh
2. Thiết kế số 002 – Đào Duy Phương:
 
logo3. Thiết kế số 003 – Đỗ Hữu Nhật Trường:
bieutrung
4. Thiết kế số 004 – Huỳnh Duy Quốc Sử:
 
logo601
5. Thiết kế số 005 – Huỳnh Nguyễn Phúc Thịnh:

6. Thiết kế số 006 – Nguyễn Phương Thảo Vy:

7. Thiết kế số 007 – Nguyễn Thị Thảo Nguyên:

8. Thiết kế số 008 – Phạm Huỳnh Như Phương:

9. Thiết kế số 009 – Quách Thị Nhật Hạ:

10. Thiết kế số 010 – Từ Hoài Vệ:

11. Thiết kế số 011 – Trần Văn Nghĩa:
12. Thiết kế số 012 – Trần Văn Nghĩa:

13. Thiết kế số 013 – Trần Vũ Hạnh Phương:

14. Thiết kế số 014 – Từ Thị Vân An:

14. Thiết kế số 015 – Từ Thị Vân An:

16. Thiết kế số 016 – Lê Nguyễn Hoàng Huy:

17. Thiết kế số 017 – Huỳnh Minh Luân:

18. Thiết kế số 018 – Trương Văn An:

19. Thiết kế số 019 – Trương Văn An:

20. Thiết kế số 020 – Trương Văn An:

21. Thiết kế số 021 – Nguyễn Hồng Bích Ngân:

22. Thiết kế số 022 – Phạm Minh Trung:

BAN BIÊN TẬP

Thiết kế số 015 – Từ Thị Vân An

Tác giả: Từ Thị Vân An
Đơn vị: Khoa Thư viện – Thông tin học

Biểu trưng được thiết kế trên nền ý tưởng của số 60. Có hai hình tròn, một phần của số 6 và số 0 tạo thành hai hình tròn giao thoa, đan sen vào nhau mang ý nghĩa tượng trưng cho sự tiếp nối các thế hệ, sự chung tay góp sức của nhiều cá thể tạo thành một khối thống nhất. Vòng tròn kết nối còn đại diện cho sự đoàn kết, sự gắn kết, hay một thị trường toàn cầu có nền giáo dục lâu đời và có tầm quan trọng trong khu vực, vòng tròn còn mang lại cảm giác của sự vĩnh cữu, sự thống nhất và hoàn hảo, sự trọn vẹn và một “cảm giác tự nhiên”.
Hai hình tròn còn là sự kết hợp giữa mặt trời đỏ và trái đất xanh. Mặt trời được cách điệu lại từ logo trường ĐH KHXH&NV tượng trưng cho sự sống, mang lại cảm giác ấm áp, thành công và chiến thắng. Trái đất là nơi hội tụ của nhiều quốc gia có nhiều nền văn hóa cùng hội nhập và phát triển nền giáo dục mang tính toàn cầu. Hai hình tròn này lòng vào nhau, luôn gắn kết có nghĩa ánh sáng luôn sôi sáng cho nền tri thức của đất nước nói chung, trường ĐH KHXH&NV nói riêng luôn phát triển sáng chối.
Phương pháp tạo hình của biểu trưng này là sự kết hợp hài hòa giữa 3 màu sắc.
– Màu xanh: tượng trưng cho sức khỏe của tuổi trẻ, sức mạnh của công nghệ tiên tiến, sự nghiên cứu. Vừa thể hiện tính năng động, sáng tạo, bản lĩnh tiên phong, luôn hướng về phía trước tạo được cảm giác gần gũi và bình yên. Màu xanh cũng tượng trưng cho trời nói lên khát vọng vươn xa, sự chuyên nghiệp và thành công.
– Màu đỏ: thể hiện tính cộng đồng, xã hội mang đến sự hòa nhập văn hóa, sự ấm áp và hạnh phúc; biểu tượng văn miếu quốc tử giám phối hợp hài hòa với màu đỏ – mang đặc trưng, sắc thái của lĩnh vực trường Nhân văn cùng với truyền thống hiếu học.
– Màu vàng: Đại diện cho hạnh phúc, ấm no, thư giản và đoàn kết.
Toàn bộ logo là một tổng thể được kết hợp chặc chẽ mang nhiều ý nghĩa thể hiện tính chất và đặc trưng 60 năm hình thành và phát triển của trường ĐH KHXH&NV.